uit de hand

Je wilt niet weten hoe vaak bazen vinden dat hun hond goed luistert terwijl hij feitelijk volstrekt uit de hand is. Ik betrap mezelf er soms op hoe extra blij ik ben op dat moment dat mijn hond goed luistert. Precies, dat ene moment. Maar tijdens een jachtdag duurt dat ene moment de gehele dag; dat is een lang moment. Eerlijk zijn blijkt moeilijk.

regie
Of een hond luistert valt en staat bij de regie van zijn baas. Zodra je niet oplet, ontbreekt de regie en begint de chaos!
Tijdens een jachtdag zijn er veel afleidingen, heel veel. Reden om des te meer mijzelf aan te scherpen tijdens de training. Het gedrag van mijn hond op de jacht bewijst of mijn training goed is geweest, wat betreft de opleiding en de gehoorzaamheid. Hier beperken we ons even tot de gehoorzaamheid van de hond of mijn regie.

Vandaag heb ik een hond bij me van ruim vijf jaar, boterzacht en supersnel luisterend op 30 tot 300 meter als we met dummy's werken. Een piepje en hij kijkt voor mijn vervolg instructie; neemt vrijwel altijd de gevraagde richting goed aan omdat hij mij volledig vertrouwt dat ik hem naar de dummy (eend of duif) stuur. De hele zomer is dit steeds als een zonnetje verlopen, dus ga ik met een gerust hart het jachtseizoen in.

De eerste drift van de dag staan enkele van de geweren op kop, de overige lopen met de linie mee door de mosterd. De twee honden verspreiden zich; de een wat op de linker kant en de ander om de rechterflank goed te kunnen overzien, voor zover dat in de hoge mosterd mogelijk is. Ik loop met beide honden op rechts en twee honden bij je hebben, betekent dat ze allebei even jaloers zijn en alles voor zichzelf willen hebben.

De hele lange drift duikt er bij voortduring een neus van een hond naar beneden wat haas of fazanten doet vermoeden. We schieten hier doorgaans rond de 40-50 fazanten en een enkele hazen; de hennen worden hier vrijwel het hele seizoen gespaard. Ook de hazen staan op rantsoen, elk geweer één. De drift is lang en aan mijn kant is er voor de honden weinig te doen (de geweren en drijvers nemen alles mee, wat zij zo kunnen rapen en zo hoort het ook).

In de laatste veertig meters komen er nog heel wat fazanten uit en vallen er diverse mooie hanen. Maar de laatste meters gaan langzaam en als we klaar zijn zet ik mijn honden in. Mijn jonge hond doet even wat, mooi maar hier niet ter zake.
Dan stuur ik mijn volwassen hond de wei op, lastig met hoog, dik najaarsgras en een zestig meter verder staat een dikke rand bramen. We hebben de wind stevig half in de rug, dus moet mijn hond vrijwel de wei over om verwaaiing te krijgen. Hij is duidelijk nerveus en overijverig; er zal ook vast wel met regelmaat een fazant dekking zoeken in de greppel met dikke braambossen. Nu blijft hij er en is er niet meer uit te krijgen; zeker niet zonder buit.
Ik geneer me pimpelpaars, de geweren zijn van elders wel erger gewend, maar dat is voor mij geen excuus. Om de jacht niet op te houden, stuur ik mijn jonge hond de wei over op zoek naar de beide hanen, maar hoe snel heb je chaos? Mijn jongen hond blijft nog lekker dicht bij me en als hij goed aan het zoeken is fluit ik vast mijn oudere hond. Je begrijpt het, de jonge hond komt onverrichter zake en de oudere hond heeft nog niets en is dus nog niet klaar om te komen. Dat overkomt me dan toch nog tot twee keer toe. De jonge hond vindt de beide fazanten en met dat we weglopen is ook de oudere hond bij me met een verontschuldigende blik van "het bed was nog warm, maar ze waren echt niet thuis; snap jij dat nou?".
Glimlachend streel ik hem over de bol. "Goed je best gedaan, vent! Kom nu maar weer netjes naast." Zoals gezegd is dit een zachte hond en die doet (net als vrijwel alle honden) zijn uiterste best voor mij als hij geleerd en begrepen heeft wat de bedoeling is. Hoe zou ik zijn vertrouwen in mij kunnen beschamen?

opleiding en vertrouwen verloochenen zich niet
De volgende driftjes zijn betrekkelijk kort en klein en daar sta ik op post, maar je begrijpt dat ik dit voorval nog nerveus nadreunt in mijn hoofd. Nu wordt de opleiding en ervaring bewezen. Pas op de laatste drift van de ochtend komt dat tot echt tot zijn recht.
Het is prachtig glooiend landschap waardoor je ver kunt kijken. Wij staan tussen de geweren rondom een bosje. De wind staat hard, recht in mijn gezicht en de fazanten die de drijvers ontvluchten komen als kanonskogels over de geweren die nauwelijks de kans krijgen te schouderen. De hennen worden zorgvuldig gespaard. Een enkele fazant valt vlakbij en ligt daar goed. Dan vallen er twee schoten, gewiekt, nog een schot, gefladder en ver, heel ver achter mij valt de haan in: twee weilanden verder, nog net voor de korte groenbemesting op ongeveer 225-250m. Mijn oudste hond die vanmorgen zo fijntjes uit de hand was, heeft het eerste schot zeker gezien en daarna keek hij naar een schot elders. Mede omdat ik van de drift af werk besluit ik toch snel de hond te sturen, hoewel links en rechts van de fazant op elk zo'n 200m dekking ligt die nog in de middag aan de beurt zal zijn en dus zal mijn hond daar uit moeten blijven.
Ik haal diep adem, geef hem een duidelijke lijn en krul mijn tenen. Hij neemt de lijn aan, de dip in het weiland door en dan weer full speed keurig in rechte lijn omhoog, door de afrastering en recht tot aan de groenbemesting. Dat is te ver en ik fluit hem. Mijn honden zitten nooit op de zogenaamde zitfluit maar tonen daarop attentie voor een volgende instructie. Van links komt er nieuwsgierig en vrolijk een hele horde dikbil pinken op mijn hond toegestormd. Het lijkt hem niet te deren. Ik haal hem wat in om onder de wind van de fazant te komen, dan weer naar achteren, dan is hij wellicht toch net boven de wind dus iets meer naar rechts en inmiddels huppelt het jongvee opgewonden heen en weer. Mijn hond luistert volgens het boekje, als u mij vergeeft dat op meer dan 200m storm de stopfluit drie keer langer (niet vaker) klinkt. De drift is inmiddels al afgelopen en de jagers staan het schouwspel te volgen. Tegen de groenbemesting aan doet hij een haas op, maar negeert dat vrijwel direct als ik hem heftig influit. Ja, wel naar rechts om onder de wind te blijven maar niet uit het zicht verdwijnen, dus dan weer schuin naar linksachter. Maar hoe prachtig mijn hond ook luistert, het levert nog geen fazant op. Geruststellend wordt me verteld dat de geweren vast aan de lunch gaan en ik dus alle tijd heb. Ik besluit dat mijn reputatie van hedenmorgen nu wel hersteld is en laat mijn hond buiten bereik van de dikbillen zitten en loop rustig naar hem toe om samen het werk af te maken. Het is een eind lopen heuveltje af en heuveltje op.
Rustig haal ik mijn hond aan, hem bedankend voor zijn harde werken voor mij. Ik dacht dat de fazant dood zou liggen, maar in eerste instantie zie ik hem nergens. Pas als we royaal tegen de wind in zijn gelopen, zie ik een roodbruine molshoop. Ik kijk nog even goed en besluit dan mijn hond de eer te gunnen; hij is inmiddels buiten adem. Ik lijn hem op en pas op een meter of acht krijgt hij de haan in de neus. Natuurlijk kan het zo zijn, dat het vee wat stress veroorzaakte met concentratieverlies tot gevolg en natuurlijk is het zo dat een uitgeputte hond zich minder goed kan concentreren, maar dit lijkt zeker achteraf zo simpel!
Waarom is er geen verwaaiing?

Jagen, een fascinerende bezigheid die iedereen veel bescheidenheid bezorgt.
Ook al weet ik - gemeten aan vele andere honden op jacht - dat ik hele goede wildvinders heb. Het blijft een leven vol verrassingen en bescheidenheid.
De grote verhalen zijn voor de grote fantasten, die wat selectiever waarnemen.
Dat maakt de verhalen niet minder fantastisch.