Neus en jachtverstand

Ik liep op de Nimrod dit jaar en zag soms dat honden mooi op afstand gingen zitten, maar daarna dan ook echt op het stuk gezet moesten worden. Slechts een enkele hond zag ik tekenen en iets doen met de verwaaiing in de lucht. Nu heb ik daar niet alles gezien, maar het zette me tot nadenken:

Neus is fenomeen van veel misverstanden.
De neus van een jachthond wel te verstaan.

Een goede neus staat altijd 'aan'
Kijk naar de Staande Honden die in het voorjaar over de velden met jong graan revieren en je ziet twee varianten: de honden die gemotiveerd lopen en de honden die gedwee lopen. De eerste zijn gedreven om te vinden en de tweede groep heeft geleerd een leuk parcours te lopen (instinctief ook) maar heeft meer het verstand op nul en loopt er niet zelden simpel weg het wild uit; niet geroken, maar verstoord.
Je hebt mensen die geconcentreerd zoeken naar een oplossing in hun werk en mensen die met hun werk bezig zijn en misschien nog wel eens tot productie komen. Zo is het met apporteurs ook. Maar voor alle dieren (pardon) telt dat je in de opleiding veel stimulans tot 'produceren' kunt leggen. Het gemaakt hebben van een product of het gevonden hebben van wild.

Ontwikkelen van de neus
Veel van de opleiding van de hond vindt plaats omdat zich bij (zijn) verrassing iets voordoet en dat hij vindt en daarvan leert. Zo leer ik mijn honden hun neus te gebruiken, te ontwikkelen. Meer kan ik er niet van maken.
Zodra ik me ergens mee ga bemoeien, dan ben ik ermee bezig de hond af te leiden.

Deze korthaar jaagt met grote mate van zekerheid en uiterst gemotiveerd. Voor de onervaren toeschouwer is het lastig het verschil te zien met een hond die zomaar een beetje jaagt.

Talent en jachtverstand
De ene hond heeft meer talent om zijn neus goed in te zetten dan de ander, maar ook zit er verschil in de grootheid van de neus (de grootte interesseert me niet). Maar de meeste honden hebben nog een enorme handicap. En die handicap dat is: hun baas!
Er zijn veel mensen die vanuit recreatieve hobby een hond zijn gaan opleiden en plotseling zich bezig houden met "jachthondentraining". Welnu, ik ben blij dat zo veel mensen met hun jachthond ook werken, dus daar is niets mis mee. Maar wel met de status van het begrip "jachthondentraining".
Sommigen verdiepen zich nog wel eens in het hondengedrag algemeen maar hoeveel hondenmensen doen de jachtcursus of verdiepen zich anderszins in wat er bij de jacht komt kijken? Een goede jachthond vertelt het je allemaal, maar dan moet je het wel weten te zien en niet alleen maar zitten te beknotten.
Dat kunnen of willen zien, daar ontbreekt het bij de meeste mensen aan. De motivatie om een diplomaatje in de wacht te slepen is vaak groter dan de wens om jachtverstand te vergaren.

De neus dood trainen
In veel gevallen zie je dan ook dat de neus kapot getraind is. Hoe meer dressuur er op komt, hoe afgestompter de neus. Het was op de Nimrod te vaak te zien. Honden die leuk op afstand konden zitten, maar waar 'geen neus meer op zat'.
Honden die luisteren en alleen maar luisteren, daar heb je op jacht niets aan. Natuurlijk is het moeilijker om de hond op 150m goed luisterend te hebben en toch voldoende zelfstandigheid te behouden dat hij slechts marginaal verwaaiing nodig heeft om tot het stuk te komen. De B-proef van de Nimrod kende een kraai op grote afstand, waar de meeste honden onder de wind bleven hangen en dus veel sneller verwaaiing hadden kunnen en moeten krijgen, zeker in de middag. Evenzo in het bos met het konijn: dat kan niet moeilijk zijn als die neus er nog op zou zitten.
Nee, ik wil het niet bagatelliseren. Natuurlijk is het moeilijk om je hond op afstand zowel luisterend als open te houden; dat is nou net de kunst! Daarom is de Nimrod zo moeilijk.

Papieren winst
Wat mij zo triest stemt is dat de meeste deelnemers liever een dooie hond hebben dan een die nog een open neus heeft en zelf-oplossend vermogen. Op jacht weet iedereen dat je niks hebt aan circushonden. Deze Nimrod had geen proeven die circus in zich hadden; het waren de voorjagers die onvoldoende verstand toonden van hoe een hond jaagt. Hoe groot is een hond? Wat is dat, het talent van een hond? Dat respecteert men dus niet!
Daarom vind ik wild missen op de Nimrod een kapitale fout. Het zijn allemaal honden die het "spelletje van proeven en helpers en hun sporen" heel goed kennen en dus moeten kunnen oplossen. Een neus op slot, dat is ernstig!

Jagen
Een jachthond die met natuurlijk wild omgaat, die moet heel veel beter zijn neus tonen om nog een beetje goed te zijn. Een runner van een fazantenhen geeft veel minder verwaaiing dan een diepvries eend of haas. Een hond moet op jacht zekeren op elk subtiele beetje verwaaiing. Ja en hij moet ook een lijn aannemen van 100-150m en daar luisteren!
Dat is vele malen moeilijker dan op kunstmatige proeven met wild dat beter meurt.

Hoge school van neus en luisteren
Het koorddansen zit hem dus niet in het feit of die hond op 200m nog wel luistert, maar in de combinatie van én luisteren én zijn neus gebruiken!
Koorddansen omdat aan beide kanten de afgrond dreigt.
Hoe hoger het koord hangt, hoe dieper de afgrond.

hieronder een neus tijdens de drift; alle zintuigen staan op scherp!